Gepost door: Henny | 8 augustus 2009

Kunst curriculum

Ik ben op het ogenblik een curriculum aan het maken voor het komende jaar. Ik begin hier op tijd mee, omdat ik boeken moet aanschaffen of aanvragen bij de bibliotheek, en dan is het belangrijk dat ik weet waar ik mee aan de slag wil. Wij werken volgens de Charlotte Mason-methode. Dit betekent voor mij dat ik geen gebruik maak van werkboeken of lesmethoden. Toch ontbreekt het in ons thuisonderwijs niet aan structuur. Vandaag ben ik bezig geweest met ons kunst curriculum voor het komende jaar, en wel de beeldende kunst. Ik vind dit een lastig proces, niet omdat ik geen goed materiaal kan vinden, maar omdat ik het ene boek niet kan kiezen, als ik het andere gekozen heb.

Ik vind het fijn om één boek als uitgangspunt, als leidraad, te kiezen. Ik heb op dit ogenblik de keuze tussen: ‘Kunst in de Kijker’ van Claire d’Harcourt, ‘Kinderen ontdekken de grote kunstenaars’ van MaryAnn F. Kohl en ‘Beroemde Kunstenaars’ van Charlie Ayres.

Kunst in de Kijker is een boek met meer dan twintig platen vanaf de Egyptenaren tot en met de 20ste eeuw met schilders als Jackson Pollock en Pablo Picasso. Het boek heeft het formaat van een A3 en elke plaat beslaat twee pagina’s. Om iedere plaat heen staan fragmenten van het schilderij, een hulpmiddel bij het kijken naar het schilderij. Op de laatste bladzijden staat een korte toelichting op het schilderij en/of de schilder.*

Kinderen ontdekken … is een boek met teken- en schilderopdrachten op drie niveaus voor kinderen van 8 tot en met 12 jaar. De opdrachten sluiten aan bij een facet van het werk van een kunstenaar. Iedere opdracht begint met een korte biografie van de kunstenaar. Een aantal opdrachten zijn algemeen van aard, zoals ‘kunstdominospel’ of ‘kunst-tijdlijn’. In totaal vind je ruim 80 opdrachten in het boek, meer dan je in één jaar kunt doen. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met de gemakkelijke opdrachten, dat zijn er nog steeds 28.

Beroemde kunstenaars is aan de ene kant een referentieboek en tegelijkertijd een leesboek, omdat de hoofdtekst verhalend is geschreven. Ik werd direct aangesproken door dit boek, maar gun mezelf de luxe om het een jaar op de plank te leggen en het volgend jaar hiermee te beginnen. Beroemde kunstenaars besteedt 4 pagina’s per kunstenaar, met een verhalende tekst, mooie foto’s met informatieve teksten, weetjes en internetlinks.Er staan 20 kunstenaars in, van Giotto tot Van Gogh.**

Wat deze boeken met elkaar gemeen hebben, is dat ze volgens een tijdlijn zijn opgebouwd. Dat maakt ze geschikt om ze als leidraad voor kunstonderwijs te gebruiken. Daarnaast zijn ze niet opgebouwd per kunststroming, maar per schilder. Ik denk dat dit voor de meeste kinderen fijn werkt, omdat een schilder een gezicht heeft en een kunststroming niet.

Ik heb – na rijp beraad – gekozen om met Kunst in de Kijker te gaan werken. Ik besteed 1 tot 3 weken per kunstenaar, afhankelijk van de materialen die ik kan vinden. In Kunst in de Kijker staan een aantal Italiaanse schilders, die geen werk exposeren in Nederland. Jeugdboeken, in het Nederlands noch in het Engels, zijn er van deze schilders niet verkrijgbaar. Ook filmpjes over deze schilders gericht op kinderen, heb ik niet kunnen vinden.  Uit deze opmerkingen wordt al duidelijk wat ik doe:

  • Ik zoek via de Aquabrowser van mijn bibliotheek of er leesboeken zijn over de schilder, ik vond bijvoorbeeld ‘Echo der Eeuwen deel 7 – Jan Steen’, een oud schoolboekje, en ‘De andere werkelijkheid van Jeroen Bosch’ van Paul van Loon.
  • Ik zoek via Amazon of er Engelse leesboeken zijn over de schilder, bijvoorbeeld in de reeks ‘Getting to know the world’s greatest artists’. Dit zijn biografieën van grote kunstenaars met mooie illustraties en af en toe een cartoon. Het leesniveau van deze boekjes is 8 jaar en ouder. Je hebt ook nog de reeks ‘famous children’ die geschikt zijn voor jongere kinderen. Als je een titel van een boekje hebt, kun je proberen of de bibliotheek het heeft.
  • Ik zoek via teleblik naar videos over de schilder. Als je lid bent van de NVvTO kun je een teleblikaccount aanvragen.
  • Ik zoek uit waar werken van de schilder tentoongesteld worden. Ik heb ontdekt dat je hier Wikipedia goed voor kunt gebruiken. Als je op schilder zoekt, staat er meestal onderaan de pagina een overzicht met musea of met werken en waar ze tentoongesteld worden.

Aan de hand van deze informatie stel ik een leeslijst op en bedenk ik welke excursies we kunnen doen. Terwijl ik dit curriculum aan het opstellen was, bleek dat ‘Kinderen ontdekken..’ en ‘Kunst in de Kijker’ weinig overlap hebben. Dat is aan de ene kant goed nieuws, maar aan de andere kant miste ik de ‘kant-en-klare’ teken- en schilderactiviteiten. Door de informatieve teksten op de laatste pagina’s van Kunst in de Kijker te lezen, kreeg ik toch een aantal ideeën:

  • Uccello is één van de eerste schilders die met perspectief tekende: maak een tekening in perspectief.
  • Halverwege de 15e eeuw gaan schilders doek gebruiken. Maak een schilderij op doek.
  • Jan Steen gebruikte licht-effecten in zijn schilderijen, clair-obscur. Maak een schilderij waarin je clair-obscur toepast.
  • Kunisada maakte houtgravures. Maak zelf een houtgravure.

De nadruk bij deze activiteiten ligt overigens op ‘proberen’. Ik zie al helemaal voor me, hoe we een kaars schilderen en vervolgens proberen het lichteffect te krijgen door steeds een beetje wit bij te mengen bij de omgevingskleur.

Nu heb ik alle activiteiten bij elkaar: filmpjes, leesboeken, kijkplaten, teken- en schilderopdrachten. Eén of twee schilders ronden we met een presentatievorm af en dan is het kunst curriculum klaar. Alleen die boeken die we niet gebruiken… en de schilders waar we niet aan toe komen… Je ziet hier de ‘andere’ functie van een curriculum: Het beschermt tegen een overvolle agenda…

* Het boek ‘Kunst in de Kijker’ leent zich uitstekend om met jongere kinderen samen te bekijken. Dit komt door de mooie kijkplaten die tevens zoekplaten zijn. Ik zou de informatieve teksten dan laten voor wat ze zijn.

** In het Engels heb je bovendien ‘The Art book for Children‘ en ‘Lives of the Artists‘. Als je de laatste link volgt, vind je ook ‘Lives of the Great Artists’, ‘Beroemde Kunstenaars’ is hier een vertaling van.

Advertenties

Responses

  1. Wat een inspirerende lessen zullen volgen uit alle voorbereidingen!
    Van Jimmie, een Charlotte Mason homeschool-mom uit de VS, heb ik de kunst (ahum…kunde) afgekeken om Notebooks/Lapbooks samen te stellen. Op Jimmies website tref je aan de linkerzijde een aantal van die lapbooks (pdf). Je kunt ze ook zelf samenstellen m.b.v. plaatjes en gegevens van het Internet. Zo vertel ik e. en a. over een kunstenaar en maakt dochterlief aantekeningen in zo’n lapbook of tekent- schildert iets.
    Jimmie’s website:
    http://www.hslaunch.com/mypage/profile/155

    Ik ben het met je eens dat in deze levensfase kennismaking met kunst vooral ter inspiratie, genot, verbazing en plezier dient. Het gaat er (nu nog) niet om wanneer Rembrandt geboren is, maar wel om hoe levensecht hij kon schilderen. En wat een plezier om naar de figuren van Miro te kijken en te zien dat een kind veel sneller ziet wat een figuur is dan de ouder!
    Kunstonderwijs geven is niet makkelijk omdat wij een onderscheid maken tussen kunst en niet-kunst. Kinderen zijn respectiever voor verrassingen en verbeeldingen. De lesvoorbereidingen kosten tijd, maar tijdens de les gaat kunst er in als koek!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: